Milletvekili Seçimleri

Dört yılda bir kere yapılan milletvekili seçimleri Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 77. maddesine göre yapılır. Ülkemizde genel seçimler 2007 yılına kadar beş yılda bir yapılmaktaydı. Ancak 2007 yılında yapılan referandum sonrası genel seçimlerin dört yılda bir yapılmasına karar verildi. Tüm ülkede aynı günde yapılan seçim; genel, eşit ve gizli oy sistemiyle yapılır. Seçmenler oylarını kendi özgür iradeleriyle verme hakkına sahiptir.

Milletvekili Kimdir?

Mebus veya parlamenter olarak da bilinen kavram,  bir parlamento içerisinde oy veren kişileri temsil edenlere verilen addır. Milletvekilleri bir partiye bağlı olabileceği gibi, görevlerini bağımsız da sürdürebilirler. Türkiye’de milletvekili olmak için gereken bir takım özellikler vardır. Bunlar; kişinin 25 yaşını doldurmuş olması, ilkokul mezunu olması ve askerlik ilişkisinin olmaması, istenen özelliklerdir. Eğer kişi milletvekili olmak istiyorsa, bu özellikler ile uyumlu olmak zorundadır. Günümüzde milletvekillerinin görevini icra ettiği yer olarak bilinen TBMM’de 550 adet milletvekili bulunduğu bilinmektedir.

Seçim Sistemi Ve Usulü

Milletvekili seçimi için partiler kendi aralarında barajı geçme mücadelesi verirler. Bu partilerden barajı geçenlerin ve  bir partiden bağımsız olarak aday olanların oylarının toplamının milletvekili sayısına bölünmesiyle oylama netlik kazanır. Bu işlemden sonra seçime katılan partilerin oy oranları sırasıyla 1, 2, 3, 4 ve 5’e bölünür. Elde edilen sonuçlar parti gözetmemek kaydıyla sıraya dizilir. Bu sıralamanın en üst sırasından başlanarak vekiller belirlenir. Milletvekilleri görevlerini doğru bir şekilde icra ettikleri taktirde, anayasada tekrar milletvekili seçilmeleri için bir engel bulunmamaktadır. Fakat bazı partilere bağlı  milletvekillerinin kendi partilerinin koyduğu kurallar çerçevesinde tekrar milletvekili seçilip seçilmeyecekleri önceden belirlenir.

Milletvekilinin Görevleri Nelerdir?

Anayasa içerisinde milletvekillerinin görevleri adlı bir kısım yoktur. Ancak TBMM’nin görev ve yetkileri bölümünde bu konu detaylarla ele alınmış ve belirlenmiştir. Bir milletvekili kanunlara belli açılardan müdahale edebilir. Yeni bir kanun çıkarma, var olan bir kanunu değiştirme veya ortadan kaldırma yetkisine sahiptir. Anayasada belirlenmiş birtakım yetkileri kullanabilir ve bu görevleri yerine getirmek zorundadır. Milletlerarası yapılan bazı antlaşmaları onaylama hakkına sahiptir. Savaş ilanına ve para basılmasına karar verebilir. Bakanlar kuruluna kararname çıkarma konusunda yetki verebilir ve TBMM üyelerinin beşte üçlük çoğunluğunun karar vermesi sonrasında af ilanına karar verebilir.

Milletvekilleri Dokunulmaz Mıdır?

Milletvekilleri seçmenler tarafından seçildikten ve milletvekilliği onaylandıktan sonra dokunulmaz olur. Bu dokunulmazlık hakkına yasama dokunulmazlığı denir. Milletvekilleri bu hakka sahip olduktan sonra hiçbir baskı altında kalmadan rahatça görevlerini icra edebilirler.

Bu dokunulmazlık hakkı daimi ve geçici hak olarak ikiye ayrılır. Daimi hakka sahip olan milletvekilleri mecliste bulundukları sırada kullandıkları oylardan ve söyledikleri sözlerden sorumlu tutulmazlar. Bu dokunulmazlık hakkı milletvekillikleri sonra erdiğinde de devam etmektedir. Fakat geçici hakka sahip olan milletvekillerinin görevleri sona erdiğinde dokunulmaz hakları da sona erer.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.