Kadeş Savaşı

Kadeş Savaşı; tarihte bilinen ilk yazılı antlaşmayla sonuçlanan, Hititler ve Mısırlılar arasında Antik Kadeş kenti yakınında yaşanan savaştır.  Savaşın tam tarihi kesin olarak belirlenememekle birlikte; tarihçiler M.Ö 1274 tarihi üzerinde durmuştur. Uzun süren bu savaş sonucunda kesin bir kazanan belirlenememiştir, ancak iki devlet de kendilerini kazanan ilan etmişlerdir.

Kadeş Savaşı- Dönemin Şartları

Hitit Kralı Muvattali, Suriye üzerinde hakimiyet kurmak istemiştir. Mısır Kralı II.Ramses de Suriye sınırları içerisinde kalan Amurru ve Amka topraklarını Mısır egemenliği altına almak istemiştir. Ramses ve Muvattali’nin çıkarları Lübnan konusunda da çatışmıştır. Savaşı Hititlerin daha çok istediği kabul edilse de; Ramses, Suriye’yi fethederek Hititlerin Anadolu’daki hakimiyetini tamamen bitirmeyi hedeflemiştir.

Ramses, Suriye’yi almak adına harekete geçmiştir. Kadeş yakınlarında Hitit ordusu  tarafından  beklenmedik bir saldırıya uğrayan  II.Ramses’in Mısır ordusu geri çekilmek zorunda kalmıştır. Ancak Hitit ordusu, Mısır ordusunun peşinden gidip, yok etmek yerine; şehri yağmalamayı tercih etmiştir.

II.Ramses ise Mısır’a döndüğünde, tarihteki ilk propagandalardan birine imza atmıştır. Ramses, halkın bu başarısızlığı duymasını istemediği için gerçekleri çarpıtarak anlatmıştır. Ramses’in anlatımına göre; askerleri Ramses’i terk etmiştir, yalnız kalan  Ramses bir tanrı olan Amon’a dua etmiştir ve bu sayede Hititleri bozguna uğratmıştır.

Çoğu Mısırlı tarihçi de Kadeş Savaşı’nın anlatımında bu hikayeden yararlanmıştır. Kadeş Savaşı’nı Ramses’in bir zaferi olarak gören Mısırlı tarihçiler kaynaklarında, Hitit askerlerinin bile Ramses’i bir tanrı olarak kabul ettiklerinden bahsetmişlerdir.

Hitit kaynakları ise; savaşın bir galibi olmadığının, Hititlerin istediği ganimeti aldığının altını çizmiştir.

Hitit Ajanları

II.Ramses’in kaybedilen Suriye’yi geri almak niyetiyle askerleriyle Kadeş’e yürüdüğü bilinmektedir. Kaynaklar, Ramses komutasındaki Mısır ordusunun; Amon, Ra, Ptah ve Seth adları verilen bu dört bölükten oluştuğunu söylemektedir. Her bir bölükte 20.000 asker vardır ve 2.000 de savaş aracı bulunmaktadır. Hitit ordusu ise 17.000 asker ve 3.000 savaş aracıyla savaşa katılmıştır.

Dönemine göre oldukça büyük kabul edilen bu savaş, ajanlık sisteminin de kullanıldığı ilk savaş olmuştur. Hitit Kralı Muvattali, Mısır ordusunun içine ajanlar sokmuş ve Mısır ordusunun zaaflarını öğrenip, orduyu manipüle etmiştir. Ajanlık sistemine dair bir diğer anlatım ise; Muvattali’nin, Ramses’in mevzilendiği Kadeş Şehri’ne ajanlar gönderdiği yönündedir. Muvattali’nin kente gönderdiği ajanlar, Hitit ordusunun konumu hakkında yanlış bilgiler yaymış ve şehrin yakınlarında pusu kuran Hitit ordusunun başarı kazanmasını sağlamışlardır.

Kadeş Savaşı’nın Sonucu

Ramses komutasındaki Mısır ordusunun Kadeş yakınlarında pusuya düştüğünden ve Ramses’in geri çekildiğinden bahsetmiştik. Tanrı Amon’un yardımıyla olmasa da yardımcı Mısır kuvvetleri Ramses’in şehrine canlı dönmesini sağlamıştır. Oldukça kanlı geçen bu savaş sona erecek gibi görünmediği için taraflar yazılı bir barış antlaşmasına yönelmişlerdir. Öte yandan Ön Asya’da büyüyen Asur tehlikesi de, bu antlaşmanın imzalanmasında büyük rol oynamıştır.

Kadeş Antlaşması

Kadeş Savaşı’nın sonunda, Hitit ve Mısır uygarlıkları arasında M.Ö 1280 yılında yapılan Kadeş Antlaşması, bilinen ilk yazılı antlaşma olarak tarihi geçmiştir.Kil tablet üzerine kazınmış ve kazınması 4 gün sürmüştür. 3 kopyası mevcuttur ve kopyalardan biri Anadolu Medeniyetler Müzesi’nde bulunmaktadır.

Antlaşmanın metni Hititologlar tarafından çevrilmiştir. Antlaşmanın şartlarına göre; Kuzey Suriye’yi Hitiler alacaktır ve iki devlet de olası bir tehlikle karşısında birbirlerine destek olacaklardır. Deytaylandıracak olursak; iki devletten birinin başına bir tehlike ya da tehdit gelmesi halinde, diğer devlet ona yardım edecek ve savaşa birlikte girecektir.

Kadeş Savaşı’nın ve Kadeş Antlaşması’nın ardından, Hititler ve Mısırlılar arasında şartlar fazla değişmemiştir.Bu da nesnel tarihçilere göre; savaşın sonucunda kesin bir kazanan belirleyememekle birlikte; Kadeş Savaşı’nın bilinen pek çok “ilk”e sahip olduğu anlamına gelmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.